هیپوپیگمانتاسیون چرا به وجود میآید و درمان آن چیست؟
هیپوپیگمانتاسیون به معنای روشنتر شدن رنگ پوست شما است. آسیبها یا بیماریهای پوستی، علت اصلی هیپوپیگمانتاسیون هستند. درمان این وضعیت به علت ایجادکننده آن بستگی دارد و ممکن است شامل داروها یا روشهای درمانی باشد. اگر دچار اسکار یا آلبینیسم باشید، درمانی برای این موارد وجود ندارد.
هیپوپیگمانتاسیون به کاهش مقدار ملانین در پوست شما گفته میشود. نواحی مشخصی از پوست نسبت به پوست اطراف روشنتر میشوند. پوست، مو و چشمهای شما رنگ خود را از مادهای شیمیایی به نام ملانین میگیرند. زمانی که سلولهای پوستی ملانین کافی تولید نکنند، برخی نواحی پوست روشنتر میشوند.
چه عواملی باعث هیپوپیگمانتاسیون میشود؟
آسیبهای پوستی شایعترین علت هیپوپیگمانتاسیون هستند، از جمله:
- سوختگیها
- عفونتها
- تاولها
- مواجهه با مواد شیمیایی
وقتی این آسیبها بهبود پیدا میکنند، ممکن است اسکارهایی ایجاد شود که رنگ آنها روشنتر از پوست اطراف است.
برخی بیماریهای ژنتیکی نادر میتوانند باعث هیپوپیگمانتاسیون در بخشهای گستردهای از پوست شوند، مانند:
- آلبینیسم: آلبینیسم یک اختلال ژنتیکی است که در آن فرد با مقادیر کم ملانین متولد میشود. اکثر افراد مبتلا به آلبینیسم دارای پوستی بسیار روشن در سراسر بدن، چشمهای کمرنگ و موهای روشن یا سفید هستند.
- پیتریازیس آلبا: حالتی است که باعث ایجاد لکههای پوستهپوسته بر روی پوست میشود. پس از برطرف شدن پوستهها، هیپوپیگمانتاسیون در نواحی درگیر ظاهر میشود.
- ویتیلیگو: ویتیلیگو یک اختلال پوستی است که باعث میشود نواحی از پوست سفید شوند. این بیماری زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن، ملانوسیتها (سلولهای تولیدکننده ملانین) را از بین ببرد.
سایر علل هیپوپیگمانتاسیون شامل موارد زیر است:
- تینا ورسیکالر: یک عفونت قارچی ناشی از رشد بیش از حد مخمر روی پوست
- لیکن اسکلروزیس: اختلالی که پوست ناحیه تناسلی یا مقعد را درگیر میکند.
- پسوریازیس: یک اختلال مزمن که باعث ایجاد پلاکهای ضخیم و پوستهپوسته روی پوست میشود. پس از برطرف شدن پلاکها ممکن است هیپوپیگمانتاسیون ظاهر شود.
- اگزما: حالتی که باعث خشکی، تغییر رنگ، خارش و برجستگی پوست میشود. پس از درمان، نواحی درگیر ممکن است هیپوپیگمانتاسیون داشته باشند.
برخی درمانهای پوستی نیز میتوانند باعث هیپوپیگمانتاسیون شوند، از جمله:
- لیزر جوانسازی پوست: در این روش، ارائهدهنده خدمات درمانی از لیزر برای برداشتن ناهنجاریهای سطحی پوست استفاده میکند (مثل آسیب آفتاب، چینوچروک، اسکار آکنه و لکههای سنی). این روش رشد فیبرهای جدید کلاژن را تحریک میکند و باعث ایجاد پوستی جدید و صافتر میشود. هیپوپیگمانتاسیون ممکن است در نواحی تحت درمان رخ دهد.
- لیزر موهای زائد: لیزر با حرارت فولیکولهای مو را از بین میبرد، اما ممکن است پوست اطراف را نیز آسیب بزند و باعث هیپوپیگمانتاسیون شود.
- درمابریژن: در این روش، متخصص پوست یا جراح پلاستیک لایههای سطحی پوست را تراش میدهد. اگر پوست تیره داشته باشید، احتمال هیپوپیگمانتاسیون پس از درمابریژن بیشتر است.
- پیلینگ شیمیایی: پیلینگ شیمیایی ناهنجاریهای پوستی را بهبود میدهد. محلول شیمیایی لایههای سطحی پوست را پوستهپوسته میکند و در نهایت پوست روشنتر و صافتری ایجاد میشود. در صورت داشتن پوست تیره، خطر هیپوپیگمانتاسیون بعد از درمانهای عمقیتر بیشتر است (هیپوپیگمانتاسیون پس از التهاب).
هیپوپیگمانتاسیون چگونه درمان میشود؟
درمان هیپوپیگمانتاسیون بستگی به علت روشن شدن پوست دارد.
- اگر هیپوپیگمانتاسیون ناشی از آسیب یا درمان پوستی باشد، معمولاً نیاز به درمان ندارد. سلولهای پوستی با ترمیم نواحی آسیبدیده، دوباره ملانین تولید میکنند و مشکل معمولاً طی چند هفته تا چند ماه برطرف میشود.
- در پیتریازیس آلبا ، پسوریازیس یا اگزما، هیپوپیگمانتاسیون معمولاً بدون درمان و طی چند هفته تا چند ماه از بین میرود.
- اگر هیپوپیگمانتاسیون ناشی از یک بیماری پوستی باشد، برخی داروها میتوانند آن را درمان کنند. این داروها شامل کورتیکواستروئیدها و مهارکنندههای موضعی کالسینورین مانند پماد تاکرولیموس و کرم پیمکرولیموس هستند.
فوتوتراپی
فوتوتراپی در موارد هیپوپیگمانتاسیون ناشی از لیزر (هیپوپیگمانتاسیون ناشی از لیزر) مؤثر است؛ شامل لیزر موهای زائد، لیزر حذف تاتو یا لیزر جوانسازی پوست. این روش از نور فرابنفش (UV) از لامپهای مخصوص استفاده میکند.
ارائهدهنده خدمات درمانی ممکن است از داروی پسورالن همراه با UVA (PUVA) یا UVB استفاده کند. مطالعات نشان میدهند فوتوتراپی به درمان هیپوپیگمانتاسیون ناشی از لیزر در پوستهای تیره کمک میکند.
هیچ درمان مؤثری برای آلبینیسم یا اسکارهای هیپوپیگمانته وجود ندارد.
آیا هیپوپیگمانتاسیون دائمی است؟
این موضوع بستگی به علت آن دارد.
- در آلبینیسم یا هیپوپیگمانتاسیون ناشی از اسکار، این وضعیت دائمی است.
- هیپوپیگمانتاسیون ناشی از آسیبها، درمانها و برخی بیماریهای پوستی ممکن است خودبهخود یا با درمان برطرف شود.
درمانهای خانگی برای هیپوپیگمانتاسیون چیست؟
برخی درمانهای خانگی ممکن است ظاهر هیپوپیگمانتاسیون را بهبود دهند، از جمله:
- لوازم آرایشی: مانند میکاپ، برنزهکنندههای مصنوعی یا رنگهای پوستی برای کمتر دیده شدن نواحی روشن
- ضدآفتاب: نواحی دارای هیپوپیگمانتاسیون نسبت به آفتاب آسیبپذیرتر هستند. استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ برای محافظت ضروری است.
درمانهای خانگی برای بیشتر افراد بیخطر هستند، اما بهتر است قبل از انجام آنها با پزشک مشورت کنید.
آیا ویتامین C به هیپوپیگمانتاسیون کمک میکند؟
برخی افراد معتقدند ویتامین C میتواند به هیپوپیگمانتاسیون در پوست آسیبدیده کمک کند. ویتامین C از سلولهای بدن محافظت میکند و در تشکیل کلاژن نقش دارد. کلاژن به پوست ساختار، قدرت و انعطافپذیری میدهد.
میتوانید ویتامین C را به صورت مکمل خوراکی مصرف کنید یا به صورت موضعی روی پوست بزنید. توجه داشته باشید که کرمها یا لوسیونهای حاوی ویتامین C پوست را نسبت به نور خورشید حساستر میکنند، بنابراین هنگام استفاده از این محصولات باید روزانه ضدآفتاب مصرف کنید.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر آلبینیسم دارید، خطر سرطان پوست در شما بیشتر است. پزشک میتواند بهترین روشها برای محافظت و مراقبت از پوست شما را توضیح دهد. اگر دچار لیکن اسکلروزیس هستید، باید پزشک را ببینید. این بیماری در صورت درمان نشدن، خطر ابتلا به نوعی سرطان پوست به نام کارسینوم سلول سنگفرشی را افزایش میدهد.
هیپوپیگمانتاسیون همچنین میتواند بر سلامت روان تأثیر بگذارد. ممکن است باعث نگرانی درباره نحوه نگاه دیگران به شما شود. همچنین میتواند بر خودپنداره و رفتار شما اثر بگذارد. اگر هیپوپیگمانتاسیون باعث استرس، اضطراب یا افسردگی شود، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید.
آیا میکرونیدلینگ میتواند هیپوپیگمانتاسیون را درمان کند؟
ممکن است میکرونیدلینگ بتواند هیپوپیگمانتاسیون را درمان کند، اما شواهد کافی برای اثبات قطعی آن وجود ندارد. در طول میکرونیدلینگ، ارائهدهنده خدمات درمانی از دستگاهی استفاده میکند که با سوزنهای ریز سطح پوست را سوراخ میکند. این سوراخهای کوچک رشد کلاژن و الاستین جدید را تحریک میکنند و ممکن است تولید بیشتر رنگدانه توسط سلولهای پوستی را افزایش دهند.
تفاوت هیپوپیگمانتاسیون با هایپرپیگمانتاسیون چیست؟
هایپرپیگمانتاسیون باعث تیرهتر شدن برخی نواحی پوست میشود. در این وضعیت، سلولهای آسیبدیده یا ناسالم ملانین بیش از حد تولید میکنند. تجمع این ملانین باعث میشود ناحیه درگیر تیرهتر دیده شود.
تفاوت هیپوپیگمانتاسیون با ویتیلیگو چیست؟
ویتیلیگو اختلالی است که باعث از دست رفتن رنگ پوست میشود. هیپوپیگمانتاسیون یکی از علائم ویتیلیگو است. در برخی موارد، سلولهای پوستی مقدار کمی رنگدانه تولید میکنند که باعث ایجاد لکههایی روشنتر از پوست اطراف میشود. هیپوپیگمانتاسیون ممکن است خودبهخود بهبود یابد یا از بین برود. اگر بیماری پوستی علت آن باشد، داروها میتوانند به بازگشت رنگ کمک کنند. اگر علت، یک بیماری ژنتیکی باشد، هیپوپیگمانتاسیون دائمی است.
حتماً روی نواحی روشن پوست از ضدآفتاب استفاده کنید. ممکن است به علت هیپوپیگمانتاسیون احساس خجالت یا ناراحتی کنید. اگر این وضعیت بر سلامت روان شما تأثیر گذاشت، فوراً به پزشک مراجعه کنید.
چگونه پزشک متخصص انتخاب کنیم؟
در انجام یک رویه یا پروسیجر زیبایی، چه جراحی و چه غیر جراحی، میتوان انتخاب صحیح پزشک را مهمترین عامل رضایت و موفقیت از آن پروسیجر زیبایی دانست. گاهی ممکن است ما تمایل به انجام یک رویه زیبایی داشته باشیم و با مراجعه به پزشک متخصص متوجه شویم که اصلاً گزینه مناسبی برای آن روش نیستیم.
احتمالاً در مسیر جستجو و انتخاب پروسیجر مورد نظرمان با نام چند پزشک آشنا خواهیم شد؛ باید اطلاعات مربوط به تخصص آن پزشکانِ محترم را فقط از طریق سامانه جستجوی اعضاء نظام پزشکی استعلام بگیریم زیرا هنوز هیچ منبع رسمی دیگری در ایران وجود ندارد که به صورت صحیح تخصصهای دقیق پزشکان محترم در آن ذکر شده باشد.
به یاد داشته باشیم که امنترین محل برای استعلام تخصص درمانگران محترم از همین سامانه است. پروفایلهای شبکههای اجتماعی و عناوین درج شده در آنها، وبسایتها و عناوین درج شده در آنها، حتی در وبسایت زیستلاین و ... منبع جامع و مناسبی برای استعلام تخصص صحیح پزشکان نیستند. به عنوان مثال ممکن است ما در روندِ انتخاب پروسیجر زیباییمان متمایل شویم از فردی که پزشک زیبایی است کمک بگیریم اما زمانی که اطلاعات ایشان را در سازمان نظام پزشکی استعلام بگیریم عنوان دیگری را مشاهده کنیم؛ زیرا هنوز در ایران تخصصی به نام پزشک زیبایی وجود ندارد و عنوان پزشک زیبایی همسو با مدارک دانشگاهی نیست.
پس خواهشمندیم برای استعلام نام پزشک و تخصص ایشان به سامانه جستجوی اعضاء نظام پزشکی مراجعه کنید.
مطالب این سایت صرفاً جهت اطلاعرسانی است و نباید به عنوان جایگزینی برای تشخیص، تجویز یا درمان پزشکی در نظر گرفته شود. برای مشکلات پزشکی، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.